گزارش نشست «ظرفیت های اخلاق اسلامی در اخلاق پزشکی»

گزارش نشست «ظرفیت های اخلاق اسلامی در اخلاق پزشکی»

دوشنبه, ۲۸ اردیبهشت, ۱۳۹۴

نخستین نشست انجمن علمی دانشجویی اخلاق اسلامی با
موضوع: «ظرفیت های اخلاق اسلامی در اخلاق پزشکی» با حضور جمعی از دانشجویان و با
حضور دکتر تابعی مدیر گروه اخلاق پزشکی دانشگاه شیراز در دانشگاه معارف اسلامی
برگزار شد.
در این جلسه که اعضای هیات علمی گروه اخلاق اسلامی دانشگاه معارف اسلامی نیز حضور
داشتند در ابتدا دکتر محمدجواد فلاح دبیر علمی این نشست با بیان مباحث مقدماتی، به
ارائه رزومه ای از دکتر تابعی پرداختند. ایشان با بیان روایت؛ العلم علمان؛ علم
الأدیان و علم الأبدان؛ جایگاه دین و اخلاق را در کنار امر پزشکی گوشزد نمودند. در
ادامه دکتر فلاح با این پرسش که چگونه می توان از ظرفیت معارف اسلامی به ویژه اخلاق
اسلامی در بحث پزشکی هم به لحاظ علمی و هم کاربردی استفاده کرد؟ بحث را به سمت و
سوی مباحث پزشکی سوق دادند و از آقای دکتر تابعی خواستند که پیرامون این دغدغه به
ایراد سخنرانی بپردازند.
آنچه که در ادامه می آید خلاصه ای از سخنرانی آقای دکتر تابعی است.
آقای دکتر تابعی به نقل از آیت الله جوادی گفتند: کل علوم، دین است حتی اگر به
وسیله کافر ایجاد شده باشد؛ چون این علوم از خداوند است، اسلامی است و باید به شکل
اسلامی به کار ببریم.
ایشان با توجه به اینکه موضوع علم اخلاق انسان است در ادامه به تبیین چهار بعد در
ساختار وجودی انسان پرداختند:
۱. هوش فيزيكي يا هوش بدني (physical intelligence) كه سرمايه و استعداد بالقوه
بدني هستند كه اگر استعداد پرورش پيدا نكند، به هوش تبديل نمي شود (PQ)
۲. هوش عاطفي يا هيجاني (emotional intelligence) كه عاطفه و هيجان موتور محرّك بدن
ماست كه اگر هيجان نباشد اساسا زندگي جهاني وجود ندارد (EQ)
۳. هوش ذهني (mental intelligence) كه اغلب افراد براي ورود به مراكز علمي و
دانشگاهي با اين مؤلفه شناخته مي شوند. (IQ) اين سه هوش ذكر شده، ژنتيكي هستند و هر
سه در جسم قرار دارند.
۴. هوش معنوي يا هوش روحاني (spiritual intelligence) اين هوشي است كه مورد غفلت
قرار گرفته است. هوش معنوي جايگاه جسمي ندارد كه از آن به قوه شناخت و عزم و اراده
تعبير مي شود كه در علم اخلاق همان عقل نظري است كه ما را راهنمايي مي كند. به بیان
آيت الله جوادي؛ جزم علمي و عزم عملي، هوش معنوي است كه قابل اكتساب و پرورش است.
اهميت و ارتباط اين چهار هوش :

PQ: اين قسمت پايين ترين استعداد ماست.
EQ: رنگ هيجان كه محيط بر بدن است و به رنگ تيره است چون نه تنها هيجان ديگران را
نمي توانيم كامل بفهميم حتي در مورد خودمان هم شناخت كافي نداريم. هيجان شناسي در
اخلاق بسيار مهم است و مي توان گفت مهمترين اخلاق عملي است كه در بحث هيجان مطرح مي
شود كه در موقع بروز غضب و شهوت ابراز مي شود .
IQ: بينابين دو هوش قبلي است و به رنگ زرد است.
SQ: كه محيط بر اين سه هوش است؛ يعني روح حاكم بر بدن، هيجان و هوش ماست كه اين امر
در علم پزشكي امروزه در حال بررسي است. درواقع بخش SQ همان فطرت يا عقل نظري و عقل
عملي است.
انسان و حيوان در داشتن هيجان مشترك هستند اما فرق بنيادين هيجان انسان با حيوان
اين است كه حيوانات در مقايسه با انسان از هيجان متعادل تري برخوردارند در صورتي كه
انسان دچار افراط و تفريط مي شود. از نظر علوم پزشكي، جايگاه هيجان در وسط مغز
انسان است. ميزان عدم تعادل هيجان در جامعه ما به شدت افزايش پيدا كرده است؛
بنابراين به تناسب آن، بيماري ها افزايش يافته است.
طبق آماري كه يك دانشمند آمريكايي از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۸۶ بدست آورده نشان مي دهد كه
هراندازه ميزان آرامش رواني (happiness) پايين بيايد، بيماريهاي جسمي زياد مي شود.
جسم در اثر عدم تعادل هيجان و از جمله بي اخلاقي نيز دچار بيماريهاي زياد مي گردد.
در علم پزشكي اول قدم براي شناخت بيماري، آسيب شناسي است. سپس در مرحله دوم، اين
آسيب چگونه بوجود آمده است؟ در مرحله سوم، بدانيم كه علت نزديك و علت بعيد چيست؟ در
واقع اگر علت را از بدن خارج كنيم درمان اتفاق مي افتد و اگر نگذاريم علت وارد بدن
شود پيشگيري مي كنيم. بنابراين آنچه كه در اخلاق عملي و كاربردي براي مردم اهميت
دارد اين است كه بايد رذايل اخلاقي از جمله غيبت، دروغ، حسادت، تهمت و امثال اينها
كه زياد شده است را آسيب شناسي كرد.
هفت شهر عشقي كه در ارتباط بين بدن و اخلاق است عبارتند از:
روحي ژنتيكي رواني عصبي غددي ايمني دارويي
اين چهار مورد بيشتر كار شده اند: عصبی، غددی، ایمنی، دارویی
و سه تاي باقيمانده (روحی، ژنتیکی، روانی) خيلي كار نشده اند.
در پایان آقای دکتر تابعی با این سه جمله به سخنان خودشان خاتمه داد.
طفیل هستی عشق اند، آدمی و پری ارادتی بنما تا سعادتی ببری
و دائک منک و لا تعقل دوائک فیک و لا تشعر
در پایان جلسه نیز دانشجویان برخی سؤالات را از آقای دکتر تابعی پرسیدند و ایشان
باتوجه به کمبود وقت به برخی از آنان پاسخ کوتاه دادند.


جهت مشاهده
متن کامل خبر اینجا را کلیک کنید.